Đẩy mạnh đào tạo giảng viên, cán bộ và tình nguyện viên cộng đồng: Tạo nền tảng phát triển nguồn nhân lực bền vững
Dựa trên nhu cầu tăng cường năng lực đội ngũ làm công tác giáo dục và cộng đồng, nhiều địa phương trên cả nước đang tiếp tục triển khai các khóa tập huấn nằm trong khuôn khổ hỗ trợ thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, một chương trình cải cách quy mô lớn đã được Bộ Giáo dục & Đào tạo tổ chức liên tục từ năm 2020 đến nay.
Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, trong giai đoạn 2020–2024, đã có hơn 500.000 lượt giáo viên và cán bộ quản lý tham dự các khóa bồi dưỡng trực tiếp và trực tuyến nhằm chuẩn bị cho việc triển khai chương trình mới. Riêng năm 2023, hơn 40.000 giáo viên cốt cán trên toàn quốc đã được tập huấn theo mô hình “đào tạo – nhân rộng” để tiếp tục hướng dẫn đồng nghiệp ở địa phương.
Nhiều khóa tập huấn được tổ chức theo hình thức kết hợp: tập trung nội dung sư phạm, ứng dụng công nghệ, phương pháp đánh giá năng lực học sinh, cũng như kỹ năng tổ chức các hoạt động hướng nghiệp, hoạt động trải nghiệm – một nội dung mới của chương trình. Những nội dung này không chỉ phục vụ cho việc tổ chức dạy học chính khóa, mà còn được áp dụng vào các mô hình lớp cộng đồng, chương trình tình nguyện, hoạt động hỗ trợ học sinh yếu thế tại nhiều vùng nông thôn và miền núi.
Tại các hội nghị của ngành giáo dục, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn nhiều lần nhấn mạnh việc nâng cao năng lực đội ngũ là nhiệm vụ trung tâm của cải cách giáo dục, bởi chất lượng giáo viên quyết định trực tiếp đến thành công của chương trình mới. Ông cũng lưu ý rằng phát triển nguồn nhân lực giáo dục không chỉ phục vụ nhà trường mà còn lan tỏa tới cộng đồng, thông qua các hoạt động xã hội, chương trình trải nghiệm, và những mô hình hỗ trợ học tập ngoài lớp học.
Từ kinh nghiệm triển khai thực tế, nhiều địa phương đã lồng ghép hoạt động tập huấn cho giáo viên với các khóa đào tạo dành cho tình nguyện viên thanh niên, cán bộ đoàn – hội, và các lực lượng tham gia hỗ trợ học sinh vùng khó khăn. Báo cáo của một số Sở GD&ĐT cho thấy năm 2024 có gần 20.000 tình nguyện viên tham gia hỗ trợ triển khai các hoạt động ngoại khóa, giáo dục kỹ năng sống và hướng nghiệp – con số tăng đáng kể so với các năm trước.
Mô hình tập huấn kết hợp lực lượng nhà trường và cộng đồng được đánh giá là phù hợp trong bối cảnh nhiều hoạt động yêu cầu sự phối hợp liên ngành, liên lực lượng. Việc đào tạo không chỉ giúp nâng cao chuyên môn, mà còn tạo sự thống nhất trong phương pháp tổ chức hoạt động, giảm chênh lệch giữa các trường và địa phương.
Năm 2025, Bộ GD&ĐT cho biết sẽ tiếp tục mở rộng các chương trình bồi dưỡng cho giảng viên sư phạm và giáo viên phổ thông, đồng thời phối hợp với các tổ chức xã hội nhằm tăng cường lực lượng hỗ trợ cộng đồng. Mục tiêu là xây dựng một mạng lưới nhân lực đủ năng lực để triển khai các hoạt động giáo dục – xã hội một cách bền vững, hiệu quả và tiệm cận các mô hình hiện đại.
Với những kết quả đạt được sau gần 5 năm triển khai, công tác tập huấn giảng viên, cán bộ và tình nguyện viên cộng đồng được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc đưa Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đi vào chiều sâu, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của giáo dục cộng đồng trên phạm vi cả nước.